Mẹ ra đi vì một cơn bạo bệnh, cha vào vòng lao lý vì dính đến heroin rồi chết trong tù. Cô bé Lê Thị Nguyệt (18 tuổi) vừa làm cha vừa làm mẹ của đứa em trai đang học lớp 6.

Chỉ đường tìm vào nhà Nguyệt cho chúng tôi một bà cụ chép miệng: “Khổ! Mới tý tuổi đầu đã chịu cảnh mồ côi. Không biết hai chị em nó sẽ sống ra sao trong thời gian tới”. Căn nhà cấp 4 cũ kỹ, dột nát thấp lè tè nằm lọt thỏm giữa xóm. Đồ đạc trong nhà không có gì đáng giá ngoại trừ chiếc ti vi chỉ nghe được tiếng mà chẳng thấy hình cùng chiếc xe đạp cũ hỏng dựng ở góc nhà... Vẻ mặt ái ngại, rồi Nguyệt cũng kể cho chúng tôi nghe cuộc đời bất hạnh của hai chị em.

Nhà có ba chị em. Ông Lê Văn Minh bố em vốn là một thợ mộc. Ông thường theo bạn bè đi làm gỗ ở xa biền biệt cả năm trời. Mọi việc ở nhà đều do bàn tay mẹ lo toan. Làm thì chẳng thấy đưa tiền nhưng khi ông về đến nhà là cả mấy mẹ con bị giáng những trận đòn thừa sống thiếu chết. Rồi ông nghiện ma tuý. Số tiền ít ỏi ông làm ra chẳng đủ cung phụng cho những cữ ma tuý ngày càng dày đặc.

Để có tiền mua thuốc ông lần lượt bán tất cả đồ dùng trong nhà từ hạt lúa cho đến con bò, trâu, nồi niêu xoong chảo... Kể cả cái cày ông cũng bán nốt. Vẫn không đủ tiền mua thuốc ông lại lôi mẹ em ra đánh để lấy tiền. Không đưa tiền thì ông dọa đốt nhà. Mà ông làm thật chứ chẳng doạ. Căn nhà nhỏ này cũng từng bị ông châm lửa đốt may mà có hàng xóm cứu chữa kịp thời không đã thành tro. Bây giờ trên cột và xà nhà vẫn còn vết tích. Rồi số vốn ngân hàng cho vay xoá đói giảm nghèo cũng bị ông "nướng" vào ma tuý.

Cha nghiện ngập. Mẹ phải gồng gánh lo toan cho cả gia đình. Mới học xong lớp 9, Nguyệt đã phải bỏ học ở nhà đỡ đần mẹ giúp em hầu mong tiếp tục đến trường. Để có tiền nuôi các con ăn học, mẹ Nguyệt phải làm quần quật cả ngày.

Cả 5 con người mà chỉ có chưa đầy hai sào ruộng. Để có tiền cho con và cung phụng chồng “nuôi” ma tuý bàn chân chị đã dẫm hết các cánh rừng quanh xã cắt rành rành làm chổi đem bán.

Bây giờ mọi công việc nặng nhọc trong nhà đều do một mình Nguyệt gánh vác.

Những trận đòn của người chồng vũ phu cộng với làm việc quá sức và ăn uống kham khổ khiến sức khoẻ của chị vốn yếu không chịu đựng được. Rồi chị mất hồi tháng 11/2007.

Mất mẹ, mất chỗ dựa cuối cùng ba chị em Nguyệt chỉ biết nương tựa vào nhau mà sống. Sau cái chết của người vợ khốn khổ cha em ngang nhiên mang cô bồ trẻ bằng tuổi Nguyệt về nhà sống. Rồi hai người họ mua heroin về chia nhỏ để hút và bán kiếm lời.

Sau mấy phi vụ làm ăn trót lọt cô bồ bị công an bắt và công an cũng ập đến nhà bắt bố Nguyệt khi ông đang phê thuốc. Với tội danh buôn bán ba tuý ông bị toà án kết tội 15 năm 6 tháng. Mới thi hành án được nửa năm thì ông chết trong nhà giam vì suy tim và tràn dịch màng phổi.
 
Chị gái lấy chồng nhưng đằng nội cũng khó khăn, chồng chị lại ốm đau suốt nên cũng chẳng giúp được gì cho hai em. Cũng may nhờ cậu mợ và bà con hàng xóm thỉnh thoảng chạy qua chạy lại giúp đỡ. Nhưng không thể chỉ biết sống nhờ vào lòng tốt của mọi người mãi. Ngoài việc chăm lo cho 2 sào ruộng, Nguyệt làm bất cứ công việc nào người ta thuê. Em đi phụ hồ trong làng. Vào mùa hái cà phê Nguyệt lại đi Tây Nguyên làm thuê... Còn Đức (em Nguyệt) thì gửi sang nhà cậu mợ.

Nhờ cậu mợ và sự quan tâm của các thầy cô giáo Đức vẫn được tiếp tục đến trường. Tuy nhiên, cậu mợ cũng nhà nông thường xuyên bận bịu cho nên cũng không kèm cặp được Đức học hành đến nơi đến chốn. Vì thế học lực của Đức ngày càng sa sút. Cũng không hiểu sao hai chị em Nguyệt cũng không được hưởng bất cứ một chế độ trợ cấp xã hội nào. Ngay cả cái giấy chứng nhận hộ nghèo năm 2010 Nguyệt phải đi gõ của khắp nơi mới xin được (còn năm 2009 thì không được hưởng).

Nước mắt lăn dài trên má, nhìn căn nhà thủng lỗ chỗ ngày mưa hai chị em phải chạy khắp nhà để tránh, mùa đông gió lùa như ngoài vườn Nguyệt nghẹn ngào: “Hồi bố còn sống ở trong tù, em vào thăm, bố bảo hai chị em về chuyển giường đi nơi khác vì vạt tường đó sắp đổ đến nơi.

Nhưng biết chuyển đi đâu đây, chỗ nào trong nhà cũng sắp sập cả. Hồi cơn bão số 9/2009 hai chị em phải chạy ra chuồng bò để đứng chứ có dám vô nhà mô. Sợ nó không chịu nổi mưa gió mà đổ sập đè lên người thì khổ. 18 triệu đồng vay ngân hàng từ hồi bố mẹ còn sống giờ vẫn đang mang nợ không biết đến khi nào thì trả được. Chúng em sợ Ngân hàng họ đến nhà trừ nợ mất, lúc đó hai chị em cũng không có cả nhà mà tá túc nữa”.

“Giờ em chỉ có một ước muốn là tìm được công việc ổn định. Khổ mấy em cũng không sợ miễn là có thể lo được cho em Đức ăn học đến nơi đến chốn”, Nguyệt nói.